جهانی: افتتاح درب خروج مستقل در مرز سرخس، تداخل مسیر کامیون‌ها و خطر حوادث را کاهش داد
نماینده انجمن حمل‌ونقل بین‌المللی خراسان رضوی در مرز سرخس با اشاره به افتتاح درب خروج مستقل در این مرز، از کاهش تداخل مسیرهای تردد و بهبود جریان عبور ناوگان خبر داد و گفت: با وجود این اقدام، حجم تردد کامیون‌ها کاهش یافته و ظرفیت ترانزیتی سرخس همچنان با محدودیت‌های جدی مواجه است.
به گزارش ترابرد، حمیدرضا جهانی، نماینده انجمن حمل‌ونقل بین‌المللی خراسان رضوی در مرز سرخس با تشریح آثار راه‌اندازی درب خروج مستقل در این مرز اظهار کرد: پیش از این، کامیون‌های ورودی و خروجی از مسیر مشترکی تردد می‌کردند و همین موضوع، به‌ویژه با توجه به حجم بالای ناوگان و تردد هم‌زمان خودروهای کاری، مشکلات ایمنی متعددی ایجاد کرده بود.
وی افزود: تداخل مسیرها در گذشته به بروز حوادث ناگوار و حتی فوت چند نفر منجر شده بود. با راه‌اندازی درب خروج جدید و تفکیک مسیر ورود و خروج، بخش مهمی از این تداخل‌ها برطرف شده و ترافیک موجود در مسیر قبلی نیز کاهش یافته است.
جهانی با قدردانی از همکاری و همراهی راستی؛ ناظر گمرکات خراسان رضوی و فهیمی؛ مدیر گمرک سرخس در پیگیری مسائل مرز و راه‌اندازی درب خروج مستقل تصریح کرد: این اقدام با پیگیری‌های مستمر در سطح استان و مکاتبات با مرکز به نتیجه رسید و همکاری مسئولان گمرکی در تحقق آن نقش مؤثری داشت.
وی خاطرنشان کرد: در وضعیت فعلی، ورود و خروج ناوگان از مسیرهای جداگانه انجام می‌شود و کامیون‌های خالی که وارد منطقه می‌شوند، دیگر برای خروج ناچار به استفاده از مسیر مشترک قبلی نیستند. البته درب جدید در حال حاضر صرفاً کارکرد خروجی دارد و هنوز امکانات و زیرساخت‌های عملیاتی دیگری در آن مستقر نشده است.
جهانی افزود: در صورت فراهم‌شدن امکان هدایت بخشی از کامیون‌های ترانزیتی برای خروج از این مسیر نیز می‌توان از ظرفیت آن بیشتر استفاده کرد.
جداسازی مسیرها؛ گامی مؤثر در ارتقای ایمنی مرز
نماینده انجمن حمل‌ونقل بین‌المللی خراسان رضوی در مرز سرخس با تأکید بر اهمیت تفکیک مسیرهای ورود و خروج کامیون‌ها اظهار کرد: ارزش اصلی این اقدام در شرایط فعلی، کاهش تداخل حرکتی و ارتقای ایمنی تردد است. پیش از این، حرکت کامیون‌های خروجی در مسیر مشترک با ناوگان ورودی، به‌ویژه در محدوده‌های پرتردد، خطرآفرین بود.
وی افزود: با افتتاح درب جدید، این مشکل تا حد زیادی برطرف شده است؛ با این حال، برای بهره‌برداری حداکثری از ظرفیت آن باید امکان توسعه مسیرهای خروجی و استفاده از این درب برای گروه‌های بیشتری از ناوگان نیز بررسی شود.
کاهش جریان بار؛ افزایش کرایه، انگیزه ورود به مسیر سرخس را محدود کرد
جهانی در ارزیابی وضعیت فعلی تردد در مرز سرخس اظهار کرد: برخلاف انتظارات، حجم تردد در مقایسه با دوره‌های گذشته کاهش یافته و این افت هم در بخش کامیون‌های حامل سوخت و هم در ناوگان چادری و کانتینری مشاهده می‌شود.
وی با اشاره به افزایش هزینه حمل کانتینری در مسیر چین افزود: در گذشته، کرایه حمل یک کانتینر در این مسیر حدود ۸ تا ۹ هزار دلار بود، اما اکنون این رقم به حدود ۱۲ هزار دلار رسیده است. افزایش هزینه حمل، جذابیت اقتصادی مسیر را برای صاحبان کالا و فعالان حمل‌ونقل کاهش داده و می‌تواند یکی از عوامل افت جریان بار باشد.
جهانی تأکید کرد: با وجود محدودیت‌های حمل‌ونقل دریایی در منطقه و اهمیت مسیرهای زمینی، انتظار می‌رفت بخشی از جریان بار به مسیرهای جایگزین منتقل شود؛ با این حال، تاکنون افزایش مورد انتظار در حجم بار عبوری از سرخس محقق نشده است.
ظرفیت ۷۰۰ کامیون؛ هدفی که زیرساخت‌ها محقق نکردند
نماینده انجمن حمل‌ونقل بین‌المللی خراسان رضوی در مرز سرخس درباره ظرفیت پذیرش و خروج کامیون‌ها اظهار کرد: در دوره مدیریت قبلی گمرک، موضوع افزایش ظرفیت خروج روزانه از ۳۵۰ به ۷۰۰ دستگاه مطرح شد، اما این هدف به دلیل محدودیت زیرساخت‌ها محقق نشد و ظرفیت عملیاتی مرز در همان محدوده پیشین باقی ماند.
وی افزود: آمار تردد روزانه متغیر است و در مقاطعی مجموع ورود و خروج کامیون‌ها به حدود ۳۶۵ دستگاه رسیده است. بنابراین، ارقام بالاتری که درباره ظرفیت روزانه مرز مطرح می‌شود، نباید با عملکرد واقعی و ثبت‌شده آن یکسان تلقی شود.
جهانی خاطرنشان کرد: افزایش ظرفیت خروج صرفاً با تعیین عدد و برگزاری جلسات محقق نمی‌شود؛ بلکه به توسعه زیرساخت، نیروی انسانی، تجهیزات و هماهنگی عملیاتی میان دستگاه‌های مستقر در مرز نیاز دارد.
تأخیر در تأمین واگن؛ هزینه مضاعف برای شرکت‌های حمل‌ونقل
جهانی با اشاره به مشکلات حمل‌ونقل ریلی در مسیر ترکمنستان اظهار کرد: تأخیر در تأمین واگن از سوی طرف ترکمنستانی، شرکت‌های حمل‌ونقل را با مشکلات و هزینه‌های قابل توجهی مواجه کرده است؛ به‌ویژه آنکه بخش مهمی از فعالیت شرکت‌های حمل‌ونقل خراسانی به جابه‌جایی ریلی وابسته است.
وی افزود: هنوز علت دقیق این تأخیرها مشخص نیست و نمی‌توان با قطعیت درباره منشأ آن اظهارنظر کرد. مشخص نیست این وضعیت ناشی از کمبود واگن در طرف ترکمنستان است یا عوامل دیگری در آن نقش دارند.
جهانی همچنین درباره احتمال تأثیر محدودیت‌های بین‌المللی بر جریان بار در مسیر قزاقستان تصریح کرد: در این زمینه اطلاعاتی دریافت شده، اما تا زمانی که موضوع از نزدیک بررسی و صحت آن تأیید نشود، نمی‌توان تحریم‌ها یا ملاحظات طرف‌های منطقه‌ای را عامل قطعی کاهش بار دانست.
اصلاح فرآیندهای گمرکی؛ ارزیابی سیار ترافیک را کاهش داد
نماینده انجمن حمل‌ونقل بین‌المللی خراسان رضوی در مرز سرخس با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای تسریع تشریفات گمرکی اظهار کرد: آغاز زودتر فرآیندهای گمرکی و افزایش زمان فعالیت، در کنار استقرار ارزیاب سیار، به بهبود روند رسیدگی به کامیون‌ها کمک کرده است.
وی افزود: هرچند ساعت حضور و استقرار کارکنان گمرک با زمان آغاز برخی فرآیندها تفاوت دارد، اما اصلاح روند انجام تشریفات موجب کاهش ترافیک و تسهیل عبور ناوگان شده است. استقرار ارزیاب سیار نیز اقدام مؤثری بود که آثار آن در کاهش ازدحام کامیون‌ها مشاهده شد.
جهانی درباره وضعیت نوبت‌دهی نیز گفت: مشکلات مربوط به بازار غیررسمی نوبت‌دهی نسبت به گذشته بهبود یافته، اما این مسئله به‌طور کامل برطرف نشده و همچنان به ساماندهی بیشتر نیاز دارد.
وی همچنین خاطرنشان کرد: باسکول جدید موردنیاز مرز هنوز به محل نرسیده است و موضوع جانمایی و استقرار آن همچنان در انتظار تعیین تکلیف قرار دارد.
کاهش خروج ناوگان سوختی؛ افت تردد در روزهای اخیر
جهانی با اشاره به کاهش خروج کامیون‌های حامل فرآورده‌های سوختی اظهار کرد: در برخی روزها تعداد کامیون‌های سوختی خروجی به حدود ۱۲۵ دستگاه رسیده، در حالی که در دوره‌هایی این رقم تا حدود ۳۱۵ دستگاه نیز ثبت شده بود.
وی افزود: روند خروج ناوگان سوختی در روزهای اخیر کاهش یافته است، اما علت دقیق این افت برای ما روشن نیست و برای ارزیابی آن باید شرایط ورود بار، تشریفات مرزی و وضعیت طرف مقابل به‌صورت دقیق بررسی شود.
همکاری دستگاه‌های مرزی؛ شرط تداوم اصلاحات
نماینده انجمن حمل‌ونقل بین‌المللی خراسان رضوی در مرز سرخس تصریح کرد: استمرار همکاری دستگاه‌های مسئول برای رفع سایر گلوگاه‌های مرز ضروری است. افتتاح درب خروج مستقل اقدام مثبتی در بهبود ایمنی و کاهش تداخل مسیرهاست، اما ارتقای جایگاه ترانزیتی سرخس به توسعه زیرساخت‌ها و رفع موانع حمل‌ونقل جاده‌ای و ریلی نیاز دارد.