زمانیان مطرح کرد؛ هوشمندسازی نوبت‌دهی و فراخوان کامیون‌ها؛ اولویت فوری رفع گلوگاه‌های مرز دوغارون
رئیس انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی خراسان رضوی، با تشریح نتایج بررسی میدانی بخش خصوصی از چالش‌های پایانه مرزی دوغارون، هوشمندسازی نوبت‌دهی، سامان‌دهی پارکینگ‌ها و اصلاح فرآیند فراخوان کامیون‌ها را از مهم‌ترین اولویت‌های رفع موانع این مرز دانست و از نهایی‌شدن بسته پیشنهادی بخش خصوصی برای ارائه به استاندار خراسان رضوی خبر داد.
به گزارش ترابرد، احمد زمانیان، رئیس انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی خراسان رضوی در گفت و گو با خبرنگار ما درباره مأموریت بخش خصوصی برای شناسایی گلوگاه‌های مرز دوغارون اظهار کرد: هیئتی که از سوی اتاق بازرگانی برای بررسی مشکلات این مرز تعیین شده بود، به مدت یک هفته در منطقه حضور یافت و از نزدیک مسائل، چالش‌ها و گلوگاه‌های عملیاتی را رصد و بررسی کرد.
وی افزود: اعضای این هیئت پس از بازدیدهای میدانی، گفت‌وگو با فعالان و بررسی مسائل موجود، مجموعه‌ای از مشکلات و پیشنهادهای اصلاحی را در قالب یک بسته کارشناسی تدوین کردند.
نوبت‌دهی، فراخوان و پارکینگ‌ها؛ نخستین گلوگاه‌های عملیاتی دوغارون
زمانیان با اشاره به مهم‌ترین محورهای شناسایی‌شده در بررسی‌های بخش خصوصی تصریح کرد: در حال حاضر، موضوع نوبت‌دهی، فراخوان کامیون‌ها، وضعیت پارکینگ‌ها و مسائل مرتبط با شرکت نفت از مهم‌ترین محورهای بررسی‌شده در مرز دوغارون هستند که باید برای رفع آن‌ها اقدام شود.
وی ادامه داد: موضوع افزایش ظرفیت تردد روزانه کامیون‌ها تا سقف ۲ هزار دستگاه نیز مطرح است، اما این هدف هنوز محقق نشده است. پیش از هر اقدامی برای افزایش تردد، باید مسائل مربوط به پارکینگ‌ها، نوبت‌دهی و فراخوان کامیون‌ها سامان‌دهی شود.
رئیس انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی خراسان رضوی با تأکید بر ضرورت شفافیت در فرآیند نوبت‌دهی خاطرنشان کرد: موضوع شکل‌گیری بازار سیاه در فرآیند نوبت‌دهی نیز یکی از مسائلی است که در بررسی‌های میدانی مورد توجه قرار گرفته است. اعضای هیئت اعزامی از نزدیک برخی مسائل و ملاحظات موجود در این فرآیند را بررسی کرده‌اند و نتایج آن به استانداری منتقل شده است.
تدوین بسته کارشناسی با مشارکت دستگاه‌های اجرایی
زمانیان درباره وضعیت گزارش تهیه‌شده از سوی بخش خصوصی اظهار کرد: این گزارش در اتاق بازرگانی در حال ویرایش و بررسی نهایی است و تاکنون چند جلسه برای تجزیه‌وتحلیل محتوای آن برگزار شده است.
وی افزود: در آخرین جلسه، نمایندگانی از اداره‌کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای، گمرک و منطقه آزاد دوغارون حضور داشتند و گزارش تدوین‌شده با مشارکت این دستگاه‌ها مورد بررسی و بازبینی قرار گرفت.
وی ادامه داد: در حال حاضر، بسته نهایی پیشنهادها در حال تکمیل است و برنامه‌ریزی شده طی چند روز آینده به استاندار خراسان رضوی ارائه شود تا پس از بررسی، نظر نهایی درباره پیشنهادهای مطرح‌شده اعلام شود.
بخش خصوصی؛ مطالبه‌گر اصلاح فرآیندها، نه ناظر دستگاه‌های اجرایی
رئیس انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی خراسان رضوی در پاسخ به پرسشی درباره پذیرش نقش نظارتی بخش خصوصی بر عملکرد دستگاه‌های اجرایی در مرز دوغارون عنوان کرد: چنین نقشی از سوی دستگاه‌های اجرایی پذیرفته نشده است.
زمانیان تصریح کرد: بخش خصوصی درگیر مستقیم فرآیندهای حمل‌ونقل و فعالیت‌های مرزی است و طبیعتاً می‌تواند دیدگاه‌ها، پیشنهادها و انتقادهای خود را مطرح کند، اما این به معنای پذیرش جایگاه نظارتی برای بخش خصوصی نیست.
وی خاطرنشان کرد: هدف فعالان بخش خصوصی از ورود به این موضوع، گره‌گشایی از مشکلات، ایجاد تحول در فرآیندها و افزایش سرعت عملیات مرزی است. بخش خصوصی می‌خواهد مشکلات را شناسایی و برای رفع آن‌ها راهکار ارائه کند، اما دستگاه‌های اجرایی لزوماً نقش نظارتی این بخش را نمی‌پذیرند.
ناهماهنگی دو سوی مرز؛ عامل تداوم توقف کامیون‌ها
زمانیان درباره میزان هماهنگی عملیاتی میان مرز دوغارون ایران و اسلام‌قلعه افغانستان برای مدیریت ظرفیت پذیرش کامیون‌ها اظهار کرد: اگر هماهنگی مؤثری میان دو طرف وجود داشت، شاهد چنین حجم از توقف و معطلی کامیون‌ها نبودیم.
وی افزود: اگرچه در ظاهر از برگزاری نشست‌ها و وجود هماهنگی میان دو طرف صحبت می‌شود، اما در عمل این هماهنگی به سطحی نرسیده است که جریان عبور کامیون‌ها را روان و سریع کند.
رئیس انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی خراسان رضوی با اشاره به توقف‌های طولانی‌مدت کامیون‌ها در این مسیر ادامه داد: در شرایط فعلی، کامیون‌ها با توقف‌های طولانی مواجه هستند و در برخی موارد، مدت انتظار آن‌ها به بیش از ۲۰ روز می‌رسد.
این وضعیت نشان می‌دهد هماهنگی‌های موجود نتوانسته است به روان‌سازی واقعی تردد در دو سوی مرز منجر شود.
توسعه مسیرهای پاکستان و چین؛ ضرورت بازنگری در مزیت رقابتی کریدور ایران
زمانیان در تشریح وضعیت رقابت مسیرهای ترانزیتی ایران با مسیرهای جایگزین منطقه، به توسعه مسیرهای پاکستان و حمل‌ونقل ریلی چین اشاره کرد و گفت: تا زمانی که محدودیت‌های ناشی از محاصره و شرایط موجود در مسیرهای دریایی وجود نداشت، مسیر ایران یکی از بهترین گزینه‌ها برای جابه‌جایی کالا در منطقه بود.
وی با اشاره به توسعه زیرساخت‌های ریلی افغانستان اظهار کرد: افغانستان نیز از طریق مزارشریف و مسیرهای ریلی داخلی خود، امکان استفاده از مسیرهای ارتباطی با پاکستان را دنبال می‌کند. همچنین انتقال کالا از طریق دریا و بنادر پاکستان در حال انجام است؛ هرچند این مسیرها نیز مشکلات خاص خود را دارند.
زمانیان افزود: در حال حاضر، در مسیرهای جایگزین نیز کامیون‌ها با توقف‌های طولانی مواجه هستند و مدت انتظار در برخی موارد به ۱۲، ۱۵ و حتی ۲۰ روز می‌رسد. با این حال، توسعه این مسیرها ضرورت بازنگری در مزیت‌های رقابتی کریدورهای ترانزیتی ایران را دوچندان می‌کند.
مرزهای شرقی و ضرورت شکل‌گیری شبکه مکمل ترانزیتی
رئیس انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی خراسان رضوی با اشاره به اهمیت مرزهای شرقی کشور در تکمیل شبکه ترانزیتی ایران عنوان کرد: مرزهای شرقی کشور با افغانستان و پاکستان از ظرفیت مهمی در توسعه ارتباطات منطقه‌ای برخوردارند، اما متأسفانه این مرزها نیز با مشکلات و چالش‌های عملیاتی مواجه هستند.
وی با اشاره به وضعیت مرزهای میلک و میرجاوه خاطرنشان کرد: مشکلات موجود صرفاً به دوغارون محدود نیست و سایر مرزهای شرقی، از جمله مرزهای مرتبط با افغانستان و پاکستان، نیز با مسائل خاص خود روبه‌رو هستند.
وی ادامه داد: توجه هم‌زمان به ظرفیت‌ها و مشکلات این مرزها می‌تواند در شکل‌گیری یک شبکه ترانزیتی مطلوب و مکمل مؤثر باشد؛ موضوعی که نیازمند بررسی و رفع موانع عملیاتی در تمامی گذرگاه‌های شرقی کشور است.
هوشمندسازی نوبت‌دهی؛ راهکار کوتاه‌مدت برای کاهش معطلی کامیون‌ها
زمانیان در پاسخ به پرسشی درباره اولویت‌بندی مشکلات مرزی از نظر هزینه و امکان رفع در کوتاه‌مدت اظهار کرد: سامان‌دهی پارکینگ‌ها، نوبت‌دهی و فراخوان کامیون‌ها از جمله اقداماتی هستند که باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن تعیین تکلیف شوند.
وی با تأکید بر ضرورت هوشمندسازی این فرآیندها تصریح کرد: نوبت‌دهی باید به‌صورت کامل هوشمند شود. سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای سامانه‌هایی در اختیار دارد که می‌توان از ظرفیت آن‌ها برای اجرای فرآیند نوبت‌دهی استفاده کرد.
وی افزود: منطقه آزاد دوغارون نیز وعده داده است که فرآیند هوشمندسازی را ظرف یک ماه عملیاتی کند.
رئیس انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی خراسان رضوی خاطرنشان کرد: اگر هوشمندسازی نوبت‌دهی و فراخوان کامیون‌ها به‌درستی اجرا شود، می‌توان انتظار داشت تحول قابل‌توجهی در فرآیندهای عملیاتی مرز دوغارون ایجاد شود و بخشی از مشکلات فعلی کاهش یابد.
توقف طولانی کامیون‌ها؛ افزایش هزینه و اختلال در چرخه تأمین ناوگان
زمانیان در تشریح پیامدهای توقف طولانی‌مدت کامیون‌ها بر عملکرد شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی اظهار کرد: معطلی طولانی کامیون‌ها موجب می‌شود ناوگان برای مدت زیادی درگیر حمل محموله‌های قبلی باقی بماند و شرکت‌های حمل‌ونقل برای تأمین کامیون موردنیاز بارگیری‌های جدید با کمبود مواجه شوند.
وی افزود: وقتی کامیون‌ها برای مدت طولانی زیر بار باقی می‌مانند، امکان برنامه‌ریزی برای حمل محموله‌های جدید کاهش پیدا می‌کند و چرخه فعالیت شرکت‌های حمل‌ونقل با اختلال مواجه می‌شود.
زمانیان ادامه داد: افزایش توقف‌ها از یک سو موجب کاهش دسترسی شرکت‌ها به ناوگان آماده بارگیری می‌شود و از سوی دیگر، هزینه‌های عملیاتی را افزایش می‌دهد. در چنین شرایطی، کالا نیز در زمان مقرر به صاحب کالا تحویل داده نمی‌شود.
وی تأکید کرد: شرکت‌های حمل‌ونقل زمانی می‌توانند برنامه‌ریزی دقیقی برای فعالیت‌های خود داشته باشند که جریان حرکت کامیون‌ها روان باشد. توقف‌های طولانی‌مدت نه‌تنها ظرفیت عملیاتی ناوگان را کاهش می‌دهد، بلکه هزینه‌های حمل‌ونقل و مشکلات تحویل به‌موقع کالا را نیز افزایش می‌دهد.
مسائل شرکت پخش فرآورده‌های نفتی در گزارش بخش خصوصی
زمانیان در بخش پایانی گفت‌وگو، در پاسخ به پرسشی درباره گفت‌وگو با شرکت پخش فرآورده‌های نفتی و انعکاس مسائل این شرکت در گزارش بررسی گلوگاه‌های مرزی اظهار کرد: اعضای هیئت اعزامی در جریان بررسی‌های خود با مسئولان این شرکت نیز گفت‌وگو کرده‌اند و موضوعات مطرح‌شده در گزارش نهایی لحاظ شده است.