بهمن یار مطرح کرد؛ توقف ۱۳۰۰ کامیون در سرخس؛ گلوگاه لجستیکی کریدور آسیای میانه نیازمند اصلاحات فوری است
مدیر پایانه مرزی سرخس گفت: ریشه توقف ناوگان، فرآیندهای گمرکی و ضعف هماهنگی میان دستگاههای مستقر در مرز است.
به گزارش ترابرد، هاشم بهمنیار، مدیر پایانه مرزی سرخس با اشاره به توقف حدود ۱۳۰۰ کامیون در این مرز، تأکید کرد که بخش عمده این معطلیها ناشی از چالشهای ساختاری در فرآیند ترخیص، محدودیت تجهیزات و نبود هماهنگی کامل میان دستگاههای مستقر در مرز است و پایانه مرزی صرفاً مسئول مدیریت فضای پارکینگ ناوگان است.
وی اظهار کرد: مرز سرخس به عنوان یکی از مهمترین مسیرهای ارتباطی ایران با آسیای میانه و کشورهای CIS، برای حفظ جایگاه خود در شبکه ترانزیت منطقهای نیازمند اصلاح فرآیندها، توسعه زیرساختها و ایجاد مدیریت یکپارچه عملیاتی است.
عوامل اصلی توقف کامیونها در مرز سرخس
بهمنیار تصریح کرد: توقف فعلی ناوگان در مرز سرخس ناشی از چالشهای ساختاری در فرآیند ترخیص و محدودیتهای عملیاتی گمرک است.
وی افزود: مهمترین عوامل مؤثر در ایجاد این وضعیت شامل کمبود نیروی انسانی متخصص در گمرک، عدم هماهنگی میان پرسنل عملیاتی، کمبود تجهیزات اسکن (X-Ray) در مسیر ورودی و همچنین عدم انطباق فرآیندهای همکاری میان گمرک، منطقه آزاد و پایانه مرزی است.
مدیر پایانه مرزی سرخس یادآور شد: سهم پایانه مرزی در این تأخیرها صرفاً به مدیریت فضای پارکینگ مربوط میشود و علت اصلی توقف کامیونها، عبور نکردن ناوگان از مراحل گمرکی و فرآیندهای مرتبط با آن است.
تداوم خواب کامیونها در پارکینگ ناشی از اجرا نشدن مدیریت ریسک
وی درباره علت تداوم توقف ۳۰۰ تا ۴۰۰ کامیون در پارکینگ مرزی اظهار کرد: دلیل اصلی این وضعیت، اجرا نشدن کامل مصوبات کمیته هماهنگی مرز در حوزه مدیریت ریسک است.
بهمنیار ادامه داد: برخلاف استانداردهای بینالمللی، در حال حاضر کل ناوگان بدون تفکیک سطح ریسک تحت اسکن قرار میگیرد که این موضوع باعث ایجاد گلوگاه و افزایش ترافیک میشود.
وی خاطرنشان کرد: همچنین نبود اتصال یکپارچه میان سیستمهای باسکول گمرک، منطقه آزاد و سایتهای سوخت، فرآیندها را از حالت دیجیتال خارج کرده و موجب توقفهای تکراری برای ناوگان میشود.
اصلاح زیرساختهای مرز سرخس نیازمند اجرای طرحهای جامع و تخصیص بودجه
مدیر پایانه مرزی سرخس درباره انتقاد فعالان بخش خصوصی نسبت به جانمایی باسکولها، مسیرهای ورود و خروج و کمبود زیرساختها گفت: با اجرای طرح جامع پایانه مرزی سرخس و همچنین طرح جامع منطقه آزاد صنعتی و تجاری، زیرساختهای مورد نیاز مشخص شده است.
وی تصریح کرد: اصلاح زیرساختها نیازمند اجرای مصوبات مربوط به تفکیک مسیرهای ورودی و خروجی و جانمایی مجزای باسکولهای ورودی و خروجی گمرک است.
بهمنیار افزود: پایانه مرزی آمادگی کامل برای همکاری در این زمینه را دارد، اما اجرای عملیاتی این تغییرات منوط به تخصیص بودجه و اقدام اجرایی از سوی مراجع ذیصلاح از جمله گمرک و دستگاههای زیرساختی است.
هزینههای توقف ناوگان خارج از حوزه مدیریت پایانه مرزی است
وی درباره هزینههای تحمیلشده به رانندگان ناشی از توقف کامیونها اظهار کرد: پایانه مرزی همواره به دنبال کاهش زمان انتظار و کاهش هزینههای توقف برای شرکتهای حملونقل، ناوگان و تجار بوده است.
بهمنیار ادامه داد: هزینههای توقف که در پسکرانه دریافت میشود، تحت مدیریت و حوزه صلاحیت منطقه آزاد قرار دارد
وی افزود: در جلسات کمیته هماهنگی مرز و کمیته ساماندهی مبادی شهرستان، درخواستهای مربوط به مدیریت این هزینهها مطرح شده، اما متأسفانه منطقه ویژه اقتصادی با نبود اقدام لازم، علاوه بر عدم کاهش هزینهها، موجب افزایش بار مالی بر رانندگان شده است.
مدیر پایانه مرزی سرخس تأکید کرد: این در حالی است که خدمات رفاهی و امکانات متناسب برای رانندگان و نمایندگان شرکتهای حملونقل نیز ارائه نمیشود.
تداوم مشکلات لجستیکی جایگاه کریدور سرخس را تهدید میکند
بهمنیار با اشاره به نقش راهبردی مرز سرخس در مسیرهای ترانزیتی منطقه اظهار کرد: تداوم چالشهای لجستیکی و افزایش هزینههای ناشی از توقف، مستقیماً اعتبار کریدور سرخس را در رقابت با مسیرهای جایگزین کاهش میدهد.
وی تصریح کرد: ادامه این روند میتواند موجب تغییر مسیر بخشی از جریان ترانزیت به سمت سایر مرزها شود و جایگاه این کریدور را در شبکه حملونقل منطقهای تحت تأثیر قرار دهد.
افزایش ساعات فعالیت و مدیریت خروج ناوگان برای کاهش صفهای مرزی
مدیر پایانه مرزی سرخس درباره برنامه مدیریت ترافیک در روزهای پرتردد گفت: در جلسه اخیر با نمایندگان شرکتهای حملونقل و فعالان اقتصادی مرز سرخس، مقرر شد منطقه آزاد، گمرک سرخس و شرکت انبارهای عمومی برای جلوگیری از تجمع ناوگان اقدامات مشخصی را اجرا کنند.
وی بیان کرد: از تاریخ ۸ مردادماه ۱۴۰۵، زمان باز بودن درب ارتباطی میان منطقه آزاد و گمرک از ساعت ۱۶ به ساعت ۱۸ افزایش خواهد یافت.
بهمنیار افزود: همچنین ساعت فعالیت دستگاه ایکسری از ساعت ۱۵ به ۱۷:۳۰ افزایش مییابد و تعداد کامیونهای آماده خروج از ۳۰ دستگاه به ۱۰۰ دستگاه افزایش خواهد یافت.
وی ادامه داد: مقرر شد پس از ساعت ۱۸، ناوگان برگشتی سوخت و سایر ناوگان حامل کالاهای خطرناک به نزدیکترین پارکینگ خاکی مشخصشده منتقل شوند و منطقه آزاد از ساعت ۵ صبح روز بعد نسبت به خروج این ناوگان از کشور اقدام کند.
نبود مدیریت واحد، عامل کندی فرآیندهای مرزی
وی با تأیید دیدگاه بخش خصوصی درباره نبود مدیریت واحد میان دستگاههای مستقر در مرز گفت: نبود مرکز مدیریت واحد موجب تداخل وظایف و کندی در فرآیند ترخیص و خروج کامیونها شده است.
بهمنیار اظهار کرد: راهکار اصلی، فعالسازی دقیقتر کمیته هماهنگی مرز با اختیارات اجرایی بیشتر است تا تصمیمات اتخاذشده در جلسات، بدون تأخیر در سطح عملیاتی توسط تمامی دستگاههای مستقر شامل گمرک، منطقه آزاد، گذرنامه، پایانه مرزی و ادارات مرزی اجرا شود.
سه اقدام فوری برای کاهش زمان توقف کامیونها در سرخس
مدیر پایانه مرزی سرخس در تشریح اقدامات فوری و عملیاتی برای حل مشکلات این مرز گفت: در صورت در اختیار داشتن اختیار کامل، سه اقدام اساسی ظرف سه ماه میتواند زمان توقف ناوگان را به شکل محسوسی کاهش دهد.
وی نخستین اقدام را اجرای فوری مدیریت ریسک در فرآیند اسکن عنوان کرد و گفت: تفکیک ناوگان براساس سطح ریسک، موجب کاهش زمان اسکن و آزادسازی سریع کامیونهای کمخطر خواهد شد.
بهمنیار دومین اقدام را ایجاد و ساخت دستگاه ایکسری متحرک در قسمت ورودی کشور دانست و اظهار کرد: این اقدام میتواند از ایجاد گره ترافیکی و توقف ناوگان جلوگیری کند.
وی سومین اقدام را یکپارچهسازی دیجیتال باسکولها عنوان کرد و افزود: اتصال سیستمهای توزین گمرک، منطقه آزاد و سوخت، موجب حذف توقفهای تکراری و افزایش سرعت فرآیندهای مرزی خواهد شد.
مدیر پایانه مرزی سرخس همچنین بر تسهیل تردد بینمنطقهای تأکید کرد و گفت: حذف موانع تردد میان گمرک و منطقه در ساعات پرتردد، نقش مهمی در روانسازی ورود و خروج ناوگان حملونقل خواهد داشت.