معاون استاندار خراسان رضوی: توقف کامیونها در دوغارون حاصل زنجیرهای از عوامل است/ مسیر مستقیم ترانزیت برای کاهش صف کامیونها راهاندازی شد
معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری خراسان رضوی با تأکید بر اینکه توقف کامیونها در مرز دوغارون حاصل زنجیرهای از عوامل است، گفت: ضعف در هماهنگی و پیگیری لحظهای جریان ترانزیت، مهمترین مسئله مدیریتی در این زمینه است. همزمان، مسیر مستقیم و یکسره حمل کالاهای ترانزیتی و صادراتی در منطقه آزاد دوغارون برای کاهش توقف و روانسازی تردد ناوگان راهاندازی شده است.
به گزارش ترابرد، رضا جمشیدی در گفتوگو با خبرنگار ما، درباره توقف جلسات کمیته ترانزیت استان که در سال ۱۳۹۶ با مصوبه استانداری تشکیل شده بود، اظهار کرد: مسئله اصلی امروز صرفاً تشکیل کمیتهها و برگزاری جلسات نیست؛ بلکه شناسایی بهموقع علائم بحران، اتخاذ تصمیم درست، تعیین مسئول مشخص، اجرای فوری مصوبات و پیگیری مستمر تا رفع کامل مشکل اهمیت دارد.
جلسات بهتنهایی مانع توقف کامیونها نمیشوند
وی یادآور شد: اگر صرفاً برگزاری جلسات ملاک قرار گیرد، نمیتوان با اطمینان گفت که امروز شاهد توقف هزاران کامیون در مرز دوغارون نبودیم. مسئله اصلی، شناسایی بهموقع نشانههای ایجاد بحران، تصمیمگیری صحیح، تعیین مسئول مشخص، اجرای فوری مصوبات و پیگیری مستمر تا رفع کامل مشکل است.
جمشیدی افزود: هر جلسه کارشناسی یا کارگروه، چنانچه با رویکردی عملیاتی، پیشگیرانه و نتیجهمحور تشکیل شود و مصوبات آن بهصورت مستمر پیگیری شود، میتواند بسیاری از موانع را پیش از تبدیل شدن به بحران شناسایی و برطرف کند و احتمال توقف گسترده ناوگان در مرز را کاهش دهد.
خروجی جلسات باید در کاهش زمان توقف ناوگان قابل اندازهگیری باشد
معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری خراسان رضوی در پاسخ به این پرسش که با توجه به تأثیر مشکلات مرزی بر بیش از ۵۰۰ شرکت حملونقل بینالمللی استان، استانداری چه خروجی عملی برای کاهش توقف ناوگان داشته است، گفت: خروجی کمیتهها باید در اقدامات عملی و نتیجه نهایی ارزیابی شود، نه صرفاً در تعداد جلسات برگزارشده.
به گفته وی، شناسایی گلوگاههای مؤثر بر توقف ناوگان، هماهنگی میان دستگاههای اجرایی مرتبط با مرز، انتقال مسائل و موانع به سطوح ملی در موارد خارج از اختیار استان و پیگیری موضوعات در بالاترین سطح مقام استان، یعنی استاندار، از جمله اقدامات انجامشده است.
جمشیدی تأکید کرد: در موضوعی به اهمیت ترانزیت، صرف برگزاری جلسات و انجام اقدامات کافی نیست و نتیجه باید در کاهش زمان توقف ناوگان و جلوگیری از شکلگیری صفهای طولانی، قابل مشاهده و اندازهگیری باشد.
وی افزود: رویکرد استانداری این است که جلسات مرتبط با امور مرزی از ساختاری صرفاً جلسهمحور به سازوکاری تصمیممحور، اقداممحور و پیگیریمحور تبدیل شود؛ به این معنا که برای هر مانع، تصمیم مشخص، دستگاه مسئول، زمانبندی اجرا و سازوکار پایش تعیین شود و موضوع تا رفع کامل مشکل در دستور کار باقی بماند.
مسائل ترانزیت در کارگروه ویژه مرز پیگیری میشود
جمشیدی درباره برنامه استانداری برای احیای کمیته ترانزیت و برگزاری منظم جلسات آن گفت: موضوعات حملونقل و ترانزیت در قالب جلسات کارگروه توسعه صادرات، کارگروه مبادلات مرزی و کار ویژه مرز مورد بحث و پیگیری قرار میگیرد.
تعدد دستگاهها نمیتواند توجیهی برای استمرار مشکلات باشد
وی درباره هماهنگی میان گمرک، منطقه آزاد، راهداری و سایر دستگاههای مرتبط با مرز دوغارون اظهار کرد: بخشی از مشکلات موجود ناشی از تعدد دستگاههای متولی و تفاوت در وظایف، فرآیندها و سامانههای اجرایی آنهاست. هر دستگاه بخشی از فرآیند عبور و ترانزیت را برعهده دارد و در برخی موارد، نبود یک سازوکار واحد و لحظهای برای هماهنگی میان دستگاهها باعث میشود تصمیمات با تأخیر اتخاذ شود یا یک مشکل در یک بخش، موجب توقف زنجیرهای فرآیند در بخشهای دیگر شود.
جمشیدی با تأکید بر اینکه این وضعیت نمیتواند توجیهی برای استمرار مشکلات باشد، گفت: هماهنگی میان دستگاهها باید از یک انتظار کلی به یک سازوکار مشخص، دائمی و پاسخگو تبدیل شود.
وی افزود: استانداری بهعنوان نهاد هماهنگکننده در سطح استان، مسئولیت خود میداند که با ایجاد سازوکار مشخص میان گمرک، منطقه آزاد، راهداری، مرزبانی و سایر دستگاههای مرتبط، مسائل را از حالت پراکنده خارج کند.
معاون استاندار خراسان رضوی ادامه داد: هماهنگی واقعی زمانی شکل میگیرد که دستگاهها اطلاعات مشترک داشته باشند، در زمان بروز مشکل سریعاً در کنار یکدیگر تصمیم بگیرند و مسئولیت هر اقدام مشخص باشد.
وی تأکید کرد: کمیته ترانزیت نباید به محلی برای تکرار مشکلات تبدیل شود، بلکه هر جلسه باید با تصمیم مشخص، مسئول مشخص، زمان مشخص و گزارش پیگیری به پایان برسد. همچنین در مواردی که موضوع خارج از اختیار استان است، باید با ارائه گزارش دقیق و مستند، پیگیری موضوع در سطح ملی تا رسیدن به نتیجه ادامه یابد.
ضعف در هماهنگی و پیگیری لحظهای؛ مهمترین مسئله مدیریتی
جمشیدی در پاسخ به این پرسش که امروز چه نهادی مسئول اصلی طولانی شدن توقف کامیونها در دوغارون است و آیا مسئله اصلی ضعف هماهنگی، کمبود زیرساخت یا نبود مدیریت واحد است، گفت: نمیتوان طولانی شدن توقف کامیونها را بهصورت مطلق به یک دستگاه واحد نسبت داد.
وی افزود: در مرز دوغارون، توقف ناوگان حاصل زنجیرهای از عوامل است که میتواند شامل محدودیتهای زیرساختی، فرآیندهای اجرایی، تعدد دستگاههای متولی و ضعف در هماهنگی و تصمیمگیری بهموقع باشد.
معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری خراسان رضوی ادامه داد: با این حال، اگر بخواهیم از میان این عوامل مهمترین مسئله مدیریتی را مشخص کنیم، ضعف در هماهنگی و پیگیری لحظهای جریان ترانزیت است؛ چرا که حتی در شرایطی که زیرساختها با محدودیت مواجه هستند، مدیریت صحیح میتواند با اولویتبندی، تقسیم کار، تصمیمگیری سریع و هماهنگی میان دستگاهها، از تبدیل شدن یک مشکل به توقف گسترده ناوگان جلوگیری کند.
جمشیدی تأکید کرد: هر دستگاه در حوزه وظایف خود مسئولیت دارد، اما در نهایت مسئولیت هماهنگی میان دستگاههای استانی و پیگیری رفع موانع تا حصول نتیجه، موضوعی است که باید جدیتر و عملیاتیتر دنبال شود. در این خصوص، در بخش فرآیندهای مرزی، تصمیمات خوبی در سطح هیأت دولت اتخاذ شده است.
استانداری برآورد رسمی از میزان خسارت توقف کامیونها ندارد
وی در پاسخ به این پرسش که آیا استانداری برآورد رسمی از میزان خسارتهای ناشی از توقف کامیونها و تحمیل دهها یا صدها هزار دلار خسارت روزانه به شرکتهای حملونقل و صادرکنندگان دارد، گفت: خیر.
افزایش بیش از ۶۰ درصدی تردد؛ هشدار افزایش فشار بر مرز
جمشیدی درباره ادامه توقف کامیونها در ماههای اخیر، با وجود کاهش بار، گفت: ابتدا باید یک نکته اصلاح شود. برخلاف این ادعا که حجم تردد در مرز دوغارون کاهش یافته است، براساس آمار موجود، تردد در این مرز در سه ماه نخست سال بیش از ۶۰ درصد افزایش داشته است. بنابراین تحلیل وضعیت توقف کامیونها بر مبنای کاهش تردد، تحلیل دقیقی نیست.
وی افزود: افزایش بیش از ۶۰ درصدی تردد، بهطور طبیعی فشار قابلتوجهی بر ظرفیتهای عملیاتی، زیرساختی و فرآیندهای اجرایی مرز وارد میکند. بنابراین استمرار توقف کامیونها را نمیتوان صرفاً نشانه ضعف مدیریتی دانست، چرا که بخشی از این توقفها میتواند ناشی از عدم تناسب ظرفیتهای موجود با این رشد باشد.
معاون استاندار خراسان رضوی با این حال تأکید کرد: این موضوع به هیچوجه مسئولیت مدیریتی را منتفی نمیکند. برعکس، افزایش ۶۰ درصدی تردد باید از قبل بهعنوان هشدار و نشانه افزایش فشار بر مرز مورد توجه قرار میگرفت و متناسب با آن، ظرفیتها، هماهنگیها و فرآیندهای اجرایی تقویت میشد.
وی ادامه داد: افزایش تردد را نباید بهانهای برای توجیه توقفهای طولانی قرار داد. پرسش اصلی این است که آیا ظرفیت و سازوکار مدیریتی مرز متناسب با افزایش بیش از ۶۰ درصدی تردد، به همان میزان ارتقا یافته است یا خیر. اگر پاسخ منفی باشد، باید در برنامهریزی، هماهنگی و مدیریت ظرفیتها بازنگری جدی صورت گیرد.
مسیر مستقیم حمل کالا برای کاهش توقف کامیونها در دوغارون راهاندازی شد
جمشیدی با اشاره به یکی از اقدامات انجامشده در هفته جاری برای رفع مشکلات مرزی گفت: مسیر مستقیم و یکسره حمل کالاهای ترانزیتی و صادراتی در گمرک سازمان منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی دوغارون راهاندازی شده است.
به گفته وی، این مسیر با هدف کاهش توقف و روانسازی تردد ناوگان حملونقل ایرانی و خارجی طراحی شده و در چهار لاین برای خروج ناوگان حامل کالاهای صادراتی، ترانزیتی و انواع فرآوردههای نفتی به سمت افغانستان فعالیت میکند.
وی افزود: راهاندازی این مسیر نقش زیادی در افزایش شمار خروج کامیونها از پارکینگها به سمت محدوده سازمان منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی دوغارون دارد.
معاون استاندار خراسان رضوی تأکید کرد: صفر شدن صف انتظار ورود به ایران از سمت افغانستان و بالعکس، نیازمند همراهی و تعامل همه دستگاههای متولی دو گمرک اسلامقلعه و دوغارون است.
کمبود زیرساخت در سمت افغانستان بر فشار مرز دوغارون افزوده است
جمشیدی با اشاره به مشکلات موجود در طرف افغانستان گفت: کمبود امکانات مورد نیاز در حوزه فعالیت طرف افغانستان، همواره مشکلات این بخش را برای تجار و سرمایهگذاران ایران و افغانستان دوچندان کرده است.
وی افزود: بدون شک فراهم نبودن زیرساختهای لازم در دو منطقه مهم اقتصادی افغانستان، یعنی هرات و اسلامقلعه، پیامدها و تبعات زیادی را روانه گذرگاه رسمی دوغارون کرده است.
تردد بیش از هزار و ۴۰۰ کامیون در هفته جاری
معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری خراسان رضوی گفت: در این هفته بهطور متوسط بیش از هزار و ۴۰۰ دستگاه کامیون در دو مرز ایران و افغانستان تردد داشتهاند و با ادامه این روند، قسمت عمدهای از تراکم و توقف کامیونها مرتفع خواهد شد.
مصوبات گذشته کمیته ترانزیت پیگیری و اجرایی شده است
جمشیدی در پاسخ به این پرسش که چه تعداد از مصوبات جلسات گذشته کمیته ترانزیت اجرا شده و چند مورد همچنان روی زمین مانده است، گفت: با توجه به اینکه جلسات کمیته ترانزیت مصوب کشوری نبوده و با ابتکار استاندار وقت و مدیریت معاونت هماهنگی امور اقتصادی استانداری در سال ۱۳۹۶ تشکیل میشده، کلیه مصوبات پیگیری و اجرایی شده است.
با این حال، تجربه توقف کامیونها در مرز دوغارون نشان میدهد که در کنار اجرای مصوبات، استمرار هماهنگی میان دستگاهها، پایش لحظهای جریان ترانزیت و تبدیل تصمیمات به اقداماتی با مسئول، زمانبندی و خروجی قابل اندازهگیری، برای جلوگیری از بازگشت بحرانهای عملیاتی به مرز اهمیت اساسی دارد.